ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ – ΚΑΡΠΕΝΗΣΙ

Τα Τμήματα Δασολογίας και Περιβάλλοντος καταπιάνονται με την καλλιέργεια και την προαγωγή της δασολογικής επιστήμης και της επιστήμης του περιβάλλοντος. Επιδίωξη των Τμημάτων αποτελεί η μελέτη και η έρευνα για την προστασία και την ορθολογική αξιοποίηση των δασών και των δασικών εκτάσεων, αλλά και για τη γενικότερη διατήρηση, την προστασία και την ισορροπία του φυσικού περιβάλλοντος.

Στη συνέχεια αναφέρονται οι Τομείς διάρθρωσης των Τμημάτων ή οι κατευθύνσεις του προπτυχιακού προγράμματος τους και, ενδεικτικά, κάποια κύρια μαθήματα.

Δασολογίας και Φυσικό Περιβάλλοντος Α.Π.Θ.:
Τομείς 1: Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-Φυσικού Περιβάλλοντος
Λειτουργούντα Εργαστήρια: 1. Δασικής Βοτανικής-Γεωβοτανικής, 2. Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών, 3. Δασικής Βοτανικής, 4. Υλικής και 5. Δασικής Εδαφολογίας.
Τομέας 2: Λιβαδοπονίας και Αγρίας Πανίδας – Ιχθυολογίας Γλυκών Υδάτων
Λειτουργούντα Εργαστήρια: 1. Δασικών Βοσκοτόπων, 2. Λιβαδικής Οικολογίας, 3. Αγρίας Πανίδας-Ενυδρείο και 4. Υδρολογίας-Ιχθυολογίας Γλυκών Υδάτων.
Τομέας 3: Δασικής Διαχειριστικής και Ανάπτυξης Φυσικών Πόρων
Λειτουργούντα Εργαστήρια: 1. Δασικής Διαχειριστικής, 2. Δασικής Βιομετρίας, 3. Δασικής Τηλεπισκόπησης, 4. Δασικής Υδρολογίας, 5. Δασικής Πολιτικής και 6. Οικονομικής των Δασικών Πόρων.

Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Γ.Π.Α.:
Τομείς: 1. Δασικής Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Πολιτικής, 2. Δασοκομίας και Δασικής Διαχειριστικής, 3. Λιβαδοπονίας και Αγροτοδασοπονίας, 4. Δασοτεχνικών Έργων και Γεωπληροφορικής.
Λειτουργούντα Εργαστήρια: 1. Δασικής Οικολογίας, 2. Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών, 3. Γεωπληροφορικής και Ψηφιακής Τηλεπισκόπησης, 4. Λιβαδοπονίας και Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών, 5. Διαχείρισης Υδάτινων Πόρων, 6. Δασικής Οδοποιίας και Δασοτεχνικών Έργων.

Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων Δ.Π.Θ.:
Τομείς 1: Οικολογίας-Προστασίας Περιβάλλοντος και Δασικής Παραγωγής, 2. Λιβαδοπονίας και Θηραματοπονίας, 3. Διαχείρισης Φυσικών Πόρων και Δασικών Προϊόντων, 4. Σχεδιασμού και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων.
Λειτουργούντα Εργαστήρια: 1. Δασοκομίας, 2. Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών, 3. Δασικής Βοτανικής, 4. Υλωρικής και Ρύπανσης Περιβάλλοντος, 5. Οικολογίας Άγριας Πανίδας και Ιχθυολογίας Γλυκών Υδάτων, 6. Γεωπληροφορικής και Τηλεπισκόπησης, 7. Δασικής Διαχειριστικής και Δασικής Βιομετρίας, 8. Δασοπροστασίας, 9. Δασικής Οδοποιίας και Δασοτεχνικών Έργων, 10. Σχεδιασμού και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων, 11. Τεχνολογίας Ξύλου και Βιοσυνθετικών Υλικών.

Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού Παν. Θεσσαλίας:
Τομείς: 1. Υλοτομίας-Τεχνολογίας Ξύλου και Βιοενέργειας και 2. Δασικής Τεχνολογίας.
Λειτουργούντα Εργαστήρια: 1. Τεχνολογίας Ξύλου & Βιοενέργειας και 2. Δασικής Τεχνολογίας.

Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανεκτικότητας Α.Π.Θ.:
Αντικείμενο: Ανάλυση και Διαχείριση Ανθρωπογενών και Φυσικών Καταστροφών, σε-διεπιστημονικό επίπεδο με την Πληροφορική και τα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών.

Παρατήρηση: Οι παραπάνω τομείς και εργαστήρια αποτυπώνονται όπως εμφανίζονται στη διάρθρωση των προγραμμάτων σπουδών και στους οδηγούς σπουδών των τμημάτων.

Τα Τμήματα παρέχουν τα εξής Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών:

Δασολογίας και Φυσικό Περιβάλλοντος Α.Π.Θ.:
1. Λειτουργική Διαχείριση Δασών και Φυσικών Οικοσυστημάτων.
2. Προστασία, Παραγωγή και Αξιοποίηση με την κατεύθυνση: α) Δασικών Οικοσυστημάτων και Φυσικού Περιβάλλοντος, β) Δασικών Έργων Παραγωγής και Δασικών Βιοϋλικών.
3. Ανάλυση και Διαχείριση Ανθρωπογενών και Φυσικών Καταστροφών με τις κατευθύνσεις: Τηλεπισκόπηση, Τεχνολογία Βάσεων Δεδομένων και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών.
4. Οικονομική της Περιβάλλοντος και των Φυσικών Πόρων.

Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων Δ.Π.Θ.:
1. Διαχείριση Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος.
2. Προστασία και Αποκατάσταση Χερσαίων Φυσικών Οικοσυστημάτων.
3. Σχεδιασμός και Παραγωγή Δασικών και Δασοκομικών Προϊόντων.
4. Διαχείριση Προστατευόμενων Περιοχών.

Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανεκτικότητας Α.Π.Θ.:
1. Ανάλυση και Διαχείριση Ανθρωπογενών και Φυσικών Καταστροφών, σε-διεπιστημονική συνεργασία με την Πληροφορική και τη Γεωπληροφορική.

Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Γ.Π.Α.:
1. Οικολογία και Διαχείριση Περιβάλλοντος.

Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού Παν. Θεσσαλίας:
1. Προηγμένες Μέθοδοι Σχεδιασμού, Τεχνολογίας και Μάνατζμεντ των Προϊόντων Ξύλου και Επίπλου, με τις κατευθύνσεις: Σχεδιασμός και Καινοτομία Προϊόντων, Τεχνολογία και Έλεγχος Ποιότητας, Διοίκηση και Μάρκετινγκ.
2. Εφαρμογές Γεωπληροφορικής στη Διαχείριση Φυσικών Πόρων.

Παρατήρηση: Τα παραπάνω προγράμματα αποτυπώνονται όπως εμφανίζονται στο κείμενο και ενδέχεται να συμπεριλαμβάνουν επιμέρους κατευθύνσεις ή συνεργασίες με άλλα τμήματα/σχολές.

Οι απόφοιτοι όλων των τμημάτων Δασολογίας γίνονται μέλη στο Γεωτεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.), στον κλάδο των Δασολόγων. Σημειώνεται ότι, βάσει του ΦΕΚ Τεύχος Α’ 83/03.04.2023, ρυθμίστηκαν θέματα σχετικά με τα επαγγελματικά δικαιώματα πολλών δασολογικών τμημάτων.

Τα επαγγελματικά δικαιώματα των γεωτεχνικών (γεωπόνων, δασολόγων, κτηνιάτρων, γεωλόγων, ιχθυολόγων) προσδιορίζονται από το Π.Δ. 344/2000 (Φ.Ε.Κ. 297/2000).

Βάσει του εν λόγω Π.Δ., οι δασολόγοι ασκούν τις επαγγελματικές τους δραστηριότητες με βάση τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις και ειδικότερα:
– Στη διοίκηση, διαχείριση, εκμετάλλευση, προστασία, αποκατάσταση και ανάπτυξη των δασών και δασικών εν γένει εκτάσεων, καθώς και των λοιπών ανανεώσιμων φυσικών πόρων.
– Στη δασοκομία, δασοτεχνία, δασοπονία και αξιοποίηση των δασικών προϊόντων.
– Στις δασικές μεταφορικές εγκαταστάσεις, στη διακίνηση, επεξεργασία και έλεγχο της ποιότητας και εμπορίας των δασικών και δασογενών γενικά προϊόντων.
– Σε δραστηριότητες που σχετίζονται με την προστασία, αξιοποίηση και διατήρηση της ισορροπίας του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς παράλληλα και στην αποκατάσταση ζημιών που προκαλούνται σε αυτό.
– Σε κάθε φύσης εδαφολογικές και εγγειοβελτιωτικές εργασίες σε αστικό ενδιαφέροντος και στη διευθέτηση των ρεμάτων και χειμάρρων και χειμαρρώδων ρευμάτων, συμπεριλαμβανομένης και της διαχείρισής τους.
– Στην ίδρυση και λειτουργία φυτωρίων παραγωγής κάθε είδους φυτικού υλικού που διαθέτει δασική ή καλλωπιστική αξία, στην εμπορία του υλικού αυτού, όπως παράλληλα και στην παραγωγή και εμπορία σπόρων και φυτευτικού υλικού δασικών και καλλωπιστικών ειδών.
– Σε κατασκευαστικά έργα που εξυπηρετούν γεωργοκτηνοτροφικο-δασική οικονομία, σε έργα αντιδιαβρωτικής διαχείρισης, διευθέτησης και αισθητικής αναβάθμισης ρεμάτων και ρεμάτων ορεινών περιοχών, καθώς και στη φυτοτεχνική αποκατάσταση και ανάπλαση τοπίων και υπαίθριων χώρων.
– Σε δασικές εκμεταλλεύσεις, βιομηχανίες παραγωγής, κατεργασίας και αξιοποίησης προϊόντων του ξύλου και άλλων δασικών προϊόντων, καθώς και σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που σχετίζονται με το δάσος και τα προϊόντα αυτού ή το φυσικό περιβάλλον.
– Στην παραγωγή, τυποποίηση, υποσυσκευασία, άσκηση εμπορίας και διάθεσης φυτοφαρμάκων, λιπασμάτων, δασικών μηχανημάτων, εργαλείων και σκευών, δασικού ενδιαφέροντος, όπως παράλληλα και στη χρήση φυτοφαρμάκων για καταπολέμηση εχθρών δασικών ειδών και ζιζανίων.
– Στη δημιουργία, ανάπλαση, διαχείριση και συντήρηση ανθρώπινου περιβάλλοντος, πάρκων, αλσών κ.λπ., και γενικότερα υπαίθριων χώρων αναψυχής και φυτοτεχνικών διαμορφώσεων.
– Στη μελέτη, οργάνωση και διαχείριση προστατευόμενων περιοχών και οικοσυστημάτων.
– Στη μελέτη και παρακολούθηση Δασικών Πυρκαγιών, Δασοπροστασίας και Δασοπυρόσβεσης.
– Στην οργάνωση, λειτουργία και διαχείριση φυτωρίων παραγωγής προϊόντων του δάσους, δασικά φυτώρια, καθώς και στον έλεγχο και αξιολόγηση αυτών.
– Στη σύνταξη των δασικών χαρτών, σύνθετων μελετών φωτοερμηνείας και τοπογραφικών αποτυπώσεων, στη χρήση και αξιοποίηση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS) για καθορισμό ορίων δασικών εκτάσεων και γενικά για τη διαχείριση δεδομένων που αφορούν τον δασικό χώρο.
– Στη σύνταξη και επίβλεψη δασοτεχνικών, φυτοτεχνικών, καλλωπιστικών ή άλλων σχετικών έργων.
– Στη διδασκαλία (Πρωτοβάθμια-Τριτοβάθμια), σε οργανισμούς έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης, ποιοτικού ελέγχου και πιστοποίησης προϊόντων του ξύλου και άλλων δασικών προϊόντων.
– Στις μεταφορές και τους τομείς της εφοδιαστικής αλυσίδας που σχετίζονται με τα δασικά προϊόντα και την εμπορία τους.
– Στις θέσεις Τοπικής Αυτοδιοίκησης και σε συναφείς υπηρεσίες.

Παράλληλα, στο πλαίσιο του τομέα της εκπαίδευσης, οι απόφοιτοι των τμημάτων κατατάσσονται στον Κλάδο ΠΕ 88 Γεωπονίας, Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής στην ειδικότητα ΠΕ 88.05 Φυσικού Περιβάλλοντος, όπως καθορίζεται από τη σχετική νομοθεσία (βάσει Υ.Α. και Φ.Ε.Κ.).

✓ Οι Σχολές και τα Τμήματα που περιγράφονται εντάσσονται στο 2ο Επιστημονικό Πεδίο (Θετικές και Τεχνολογικές Επιστήμες).
✓ Οι απόφοιτοι Γενικού Λυκείου προσέρχονται στις Πανελλαδικές Εξετάσεις με το κατάλληλο πεδίο και τα αντίστοιχα Μαθήματα Βαρύτητας.
✓ Βάσει του Νόμου 5094/2024 (ΦΕΚ 39, Τεύχος Α’, 13.03.2024), το τμήμα Δασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος από το ακαδ. έτος 2025-2026 μετονομάζεται σε Τμήμα Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανεκτικότητας.
✓ Βάσει του ΦΕΚ Αρ. Φύλλου 13, Τεύχος Α’, 29-1-2019, Κεφάλαιο Β’, Άρθρο 20, ιδρύθηκε Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος στο Γ.Π.Α., με έδρα το Καρπενήσι, το οποίο υπάγεται στη Σχολή Επιστημών των Φυτών. Η ακαδημαϊκή έναρξη του τμήματος συνέπεσε με την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους 2019-2020. Το τμήμα προέκυψε ως μετεξέλιξη του τμήματος Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος ΤΕ, του ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας, με έδρα το Καρπενήσι.
✓ Βάσει του ΦΕΚ Αρ. Φύλλου 70, Τεύχος Α’, 7-5-2019, Άρθρο 2, ιδρύθηκε Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος στο Δ.Π.Θ. (Ορεστιάδα), το οποίο υπάγεται στη Σχολή Γεωτεχνικών Επιστημών. Η ακαδημαϊκή έναρξη του τμήματος συνέπεσε με την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους 2019-2020.
✓ Βάσει του ΦΕΚ Αρ. Φύλλου 13, Τεύχος Α’, 29-1-2019, Κεφάλαιο Γ’, Άρθρο 7, ιδρύθηκε Τμήμα Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, με έδρα την Καρδίτσα, το οποίο υπάγεται στη Σχολή Τεχνολογίας. Η ακαδημαϊκή έναρξη του τμήματος συνέπεσε με την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους 2019-2020. Το τμήμα προήλθε από την ανωτατοποίηση του πρώην ΤΕΙ στη σχολή της Καρδίτσας και Δασολογίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος (μετεξέλιξη του ΤΕΙ Λαμίας και του ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας) με έδρα το Καρπενήσι.
✓ Αναφέρεται ότι, με βάση το ΦΕΚ Αρ. Φύλλου 3987/18-9-2019 (Τεύχος Β’), τροποποιήθηκε η ονομασία του Τμήματος Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων του Δ.Π.Θ. σε Τμήμα του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (μνημονεύεται η αλλαγή) και συμμετέχει σε προγράμματα ΕΣΠΑ, ανταγωνιστικά ερευνητικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας.
✓ Βάσει του ΦΕΚ 1776, Τεύχος Β’, 10 Απριλίου 2025, ολοκληρώθηκε ο κύκλος προγραμμάτων σπουδών/πρακτικής άσκησης και εγκρίθηκε ο κανονισμός λειτουργίας του προγράμματος «Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανεκτικότητας» στο Α.Π.Θ.
✓ Όλα τα τμήματα καλλιεργούν συνεργασίες με ερευνητικά κέντρα και φορείς της Ελλάδας και του εξωτερικού, μετέχουν σε ανταγωνιστικά ερευνητικά προγράμματα και παρέχουν πρακτική άσκηση μέσω του θεσμού του Erasmus και του Γραφείου Διασύνδεσης.
✓ Πολλά από τα παραπάνω τμήματα μετέχουν ενεργά στη διαδικασία σύνταξης χαρτών και διαχείρισης φυσικών κινδύνων, αξιοποιώντας σύγχρονα εργαλεία Γεωπληροφορικής, Τηλεπισκόπησης και GIS.

Το Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Γ.Π.Α., Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Α.Π.Θ. και Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων Δ.Π.Θ. (Ορεστιάδα), δέχονται μετεγγραφές μόνο μεταξύ τους. Είναι, δηλαδή, αντίστοιχα τμήματα. Το Τμήμα Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανεκτικότητας (Α.Π.Θ.), ως μετονομασία, δεν δέχεται αυτόματα αντιστοιχίσεις πέραν όσων ορίζονται από την τρέχουσα νομοθεσία και τις σχετικές υπουργικές αποφάσεις. Επιπλέον, το Τμήμα Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας δεν δέχεται αντιστοιχίες/μετεγγραφές με άλλα τμήματα εφόσον δεν υφίσταται τυπική αντιστοιχία βάσει ΦΕΚ. Μετεγγραφές φοιτητών μπορούν να γίνουν σε ειδικές περιπτώσεις σύμφωνα με τις διατάξεις για κατ’ εξαίρεση μετεγγραφές, ύστερα από σχετική αίτηση και τεκμηρίωση.

1. Δασολόγος σε Δασαρχεία, Διευθύνσεις Δασών και Αποκεντρωμένες Διοικήσεις (μετά από ΑΣΕΠ). 2. Στέλεχος Πυροσβεστικού Σώματος για δασικές πυρκαγιές και πρόληψη. 3. Σύμβουλος βιώσιμης διαχείρισης δασικών οικοσυστημάτων και Natura 2000. 4. Μελετητής/-τρια περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ) και αποκατάστασης τοπίου. 5. Στέλεχος ΟΦΥΠΕΚΑ και φορέων διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών. 6. Ερευνητής/-τρια σε ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και ινστιτούτα δασικών ερευνών. 7. Σύμβουλος αναδάσωσης και πιστοποιήσεων FSC/PEFC σε επιχειρήσεις ξυλείας. 8. Στέλεχος ΜΚΟ περιβαλλοντικής προστασίας (WWF, Καλλιστώ, Αρκτούρος). 9. Καθηγητής/-τρια Φυσικών/Περιβαλλοντικών μαθημάτων στη δευτεροβάθμια (με παιδαγωγική επάρκεια). 10. Στέλεχος υπηρεσιών θήρας και αλιείας. 11. Σύμβουλος αγροτουρισμού και οικοτουρισμού σε ορεινούς προορισμούς. 12. Επιχειρηματίας σε ξυλοπαραγωγή, μελισσοκομία, πρωτογενή τομέα και αξιοποίηση μη ξυλωδών προϊόντων. 13. Σύμβουλος έργων κλιματικής προσαρμογής και ανθρακικού αποτυπώματος. 14. Στέλεχος ΓΓ Πολιτικής Προστασίας με εξειδίκευση στους δασικούς κινδύνους.